نکات افزایش عمر کولر آبی
پیش از این که موتور کولر آبی بسوزد، پمپ آن از حرکت بایستد یا تسمه پاره شود، معمولا چند نشانه کوچک را در خرابی اش مشاهده می کنید؛ مثل صدای اضافه، لرزش، کاهش باددهی، خیس نشدن یکنواخت پوشال ها، آبریزی یا حتی تغییر بوی هوای خروجی. اگر این تغییرات را جدی نگیرید، استهلاک یک قطعه را به چند قطعه دیگر منتقل می کند. بنابراین افزایش عمر کولر آبی به این بستگی دارد که بار اضافه را از روی موتور، پمپ، یاتاقان، تسمه و سیستم آبرسانی برداریم.
1- انجام سرویس سالانه پیش از شروع گرما
بهترین زمان سرویس کولر آبی، زمانی است که اولین موج گرما از راه رسیده و دستگاه باید از صبح تا شب کار کند. در یک سرویس اصولی، باید مجموعه ای از قطعات مکانیکی، آبی و برقی را بررسی کنید. در سرویس ابتدای فصل بهتر است موارد زیر را تحت نظر داشته باشید:
- وضعیت و کشش تسمه
- سلامت و هم راستایی پولی ها
- یاتاقان ها و محور پروانه
- عملکرد پمپ آب
- باز بودن مسیرهای آبرسانی
- وضعیت شناور و سطح آب مخزن
- تمیزی کف کولر و حلزونی
- سلامت سیم ها و اتصالات برق
- کیفیت پوشال یا پد سلولزی
- وجود زنگ زدگی، نشتی یا ترک در اتصالات
مدیریت نحوه کارکرد دستگاه در این مرحله نیز اهمیت دارد و مطالعه 10 روش موثر برای کاهش مصرف برق کولر آبی در تابستان، به کاهش فشار کاری و هزینه برق کمک خواهد کرد.
2- بررسی یاتاقان کولر آبی
یاتاقان ها در دو طرف محور پروانه قرار دارند و باید اجازه دهند محور با کمترین اصطکاک ممکن بچرخد. اگر یاتاقان خشک، کثیف یا فرسوده باشد، صدایی مانند زوزه، تق تق یا افزایش لرزش را می شنوید. ادامه کار در این شرایط، فشار بیشتری به تسمه، پولی و حتی موتور وارد می کند.
یک اشتباه رایج این است که باید به همه بخش های متحرک کولر روغن زده شود. روغن نباید روی تسمه یا سطح پولی ها ریخته شود، زیرا منجر به لغزش تسمه و بر هم خوردن انتقال نیرو خواهد شد. از سمت دیگر، همه موتورهای کولر هم قابل روغن کاری نیستند؛ برخی موتورها یاتاقان آب بندی شده دارند و کارشناسان روغن کاری این نوع دستگاه ها را توصیه نمی کنند.
3- بررسی عمیق و اصولی تسمه
خیلی ها تا وقتی که تسمه کاملا پاره نشده باشد، آن را سالم فرض می کنند؛ در حالی که تسمه فرسوده بسیار زودتر از پارگی، عملکرد کولر را تحت تاثیر قرار می دهد. با گذشت زمان، تسمه انعطافش را از دست می دهد، ترک می خورد، کش می آید یا سطح آن ساییده می شود. اگر کشش آن هم نامناسب باشد، بخشی از توان موتور در لغزش و اصطکاک تلف خواهد شد. برخی کارشناسان، بازه تقریبی یک تا دو سال را برای تعویض تسمه مطرح کرده اند. هنگام بررسی تسمه به این نشانه ها دقت کنید:
- ترک های ریز روی سطح تسمه
- لبه های ریش ریش یا ساییده
- شل بودن بیش از حد
- صدای جیرجیر هنگام شروع به کار
- لرزش غیرعادی تسمه
- تغییر شکل یا تاب برداشتن مسیر حرکت
4- مراقبت از پوشال یا پد سلولزی
پوشال و پد سلولزی در واقع سطح تبادل آب و هوا در کولر هستند. اگر این بخش ها با گرد و غبار، رسوب و املاح پوشیده یا ساختارشان فرسوده شود، آب به صورت مناسبی در آن ها توزیع نشده و راندمان تبخیر کاهش می یابد. تعویض سالانه پوشال یک توصیه رایج برای کولرهای پوشالی است. درباره پدهای سلولزی، بسته به کیفیت آب، میزان استفاده، شرایط محیطی و دستورالعمل سازنده، بازه تعویض می تواند طولانی تر باشد و معمولا سه الی چهار سال یک بار مناسب است.
پد یا پوشال زمانی نیاز به توجه جدی دارد که:
- بخش هایی از آن خشک بماند.
- شکل آن خوابیده یا جمع شده باشد.
- رسوب سفید یا سخت روی سطح آن زیاد شده باشد.
- بوی نامطبوع ایجاد کند.
- آب به صورت یکنواخت روی سطح پخش نشود.
5- تمیز کردن مسیر آبرسانی و پمپ
پمپ آب با این که قطعه کوچکی است، اما اگر نتواند آب را به درستی به پوشال ها برساند، تمام سیستم سرمایش دچار افت عملکرد می شود. گرفتگی شلنگ، لوله های توزیع آب، سوراخ های آب پخش کن یا فیلتر پمپ سبب می شود بخشی از پوشال خشک مانده و بخشی دیگر بیش از حد خیس شود. تمیز کردن شبکه آبرسانی حداقل سالی یک بار پیشنهاد می شود.
خود پمپ را هم هرگز نباید در شرایطی روشن کرد که مخزن آب ندارد. کارکرد بدون آب به پمپ آسیب می زند و عمرش را کاهش می دهد. وجود آب کافی، تمیز بودن ورودی پمپ و آزاد بودن مسیر خروجی، سه مورد ساده برای افزایش عمر این قطعه هستند.
6- تنظیم کردن اصولی شناور
اگر تنظیم شناور به هم بخورد، شاید آب بیش از حد بالا آمده و از مخزن سرریز شود یا برعکس، سطح آب آن قدر پایین بماند که پمپ نتواند به درستی کار کند. ورود دائمی آب تازه، افزایش مصرف آب، بیشتر شدن رسوب و بالا رفتن احتمال زنگ زدگی و فرسایش، از پیامدهای یک شناور نامیزان است. در زمان سرویس باید بررسی کنیم که:
- شناور آزادانه حرکت می کند.
- شیر ورودی پس از رسیدن آب به سطح مناسب قطع می شود.
- مخزن دچار سرریز نیست.
- سطح آب برای عملکرد صحیح پمپ کافی است.
- خود شناور و اتصالات آن زنگ زدگی یا آسیب جدی ندارند.
7- خالی کردن کف مخزن، حلزونی و بدنه از رسوب و گل
در طی فصل، مقادیر زیادی گرد و غبار، ذرات معلق، گل، رسوب و بقایای پوشال وارد کولر می شود. اگر این مواد در کف مخزن بمانند، بخشی از آن ها مجددا وارد مسیر آبرسانی و پمپ می شوند. حلزونی و پروانه هم به مرور با گرد و غبار و آلودگی پوشیده می شوند. تمیز کردن این قسمت ها باعث باز ماندن مسیر عبور هوا شده و آلودگی کمتری وارد فضای ساختمان می شود. برای تمیزکاری، برق کولر را کاملا قطع کنید و هنگام شستشو نباید آب روی موتور، اتصالات برق یا بخش های حساس الکتریکی ریخته شود.
8- گذاشتن سایه بان برای کولر
قرارگیری بدنه فلزی کولر زیر تابش مستقیم آفتاب، دمای آب داخل مخزن و دمای خود دستگاه را زیاد می کند. سایه بان مناسب، بدنه را کمتر در معرض تابش مستقیم قرار می دهد و شرایط مناسب تری برای کارکرد دستگاه ایجاد می کند. البته سایه بان نباید طوری باشد که راه ورود و خروج هوا را مسدود سازد. همچنین بین سقف سایه بان و بدنه کولر، فضای کافی در نظر بگیرید تا گردش هوا مختل نشود. پوشاندن کولر حتی در فصول سرد نیز اهمیت دارد. یک پوشش مناسب از ورود گرد و خاک، برگ، باران و آلودگی به قسمت های داخلی جلوگیری می کند.
9- جدی گرفتن سیم ها و اتصالات برق
بخش الکتریکی کولر آبی نیز به بررسی نیاز دارد. سیم های خشک شده، اتصالات شل، آثار سوختگی روی ترمینال ها یا کابل های آسیب دیده، منجر به داغ شدن اتصال، افت عملکرد یا آسیب به موتور خواهند شد. ظاهر سیم ها و اتصالات را در سرویس کولر بررسی کنید و اگر آثار سوختگی، تغییر رنگ، ذوب شدن روکش یا شل بودن اتصال دیده شد، تعمیر را به فرد متخصص بسپارید.
محافظت مناسب از تجهیزات در مناطقی که نوسان برق شدید است نیز ارزشمند است. استفاده از تجهیزات محافظتی باید متناسب با مدار و مشخصات موتور انتخاب گردد و جایگزین رفع مشکل سیم کشی یا اتصالات معیوب نخواهد بود.
10- تحت فشار نبودن دائمی کولر
گاهی مشکل از خود کولر نیست و مشکل از شرایطی است که کولر مجبورشده در آن کار کند. اگر ظرفیت دستگاه برای فضای مورد نظر کم باشد یا کانال کشی طولانی، پرپیچ وخم و دارای افت فشار باشد، کولر برای رساندن هوای کافی باید مدت طولانی تری کار کند. همچنین کولر آبی برای عملکرد درست به خروجی هوا نیاز دارد. در فضای کاملا بسته، رطوبت بیشتر شده و شرایط مناسب برای سرمایش تبخیری کاهش می یابد. باز گذاشتن بخشی از پنجره یا ایجاد مسیر درست برای خروج هوا به گردش بهتر هوا کمک خواهد کرد.
جمع بندی
عمر کولر آبی بیشتر به کیفیت نگهداری اش وابسته است تا این که چند سال از خریدش گذشته باشد. کولری که صدای غیر عادی، لرزش، نشتی یا افت باددهی را از همان روزهای اول نادیده نمی گیرد، فرصت نمی دهد یک ایراد کوچک به خرابی موتور یا قطعات دیگر تبدیل شود. عملا بهترین روش افزایش عمر کولر آبی این است که آن را مانند یک مجموعه به هم پیوسته ببینیم.