پس گرفتن درخواست طلاق توسط مرد شرایط و مراحل قانونی

مرد در هر مرحله از رسیدگی که پیش از صدور حکم قطعی دادگاه باشد می تواند با ارائه لایحه انصراف از دادخواست درخواست طلاق خود را پس بگیرد. اما اگر حکم طلاق صادر و ثبت شده باشد دیگر امکان انصراف از دادخواست وجود ندارد و تنها در صورتی که طلاق از نوع رجعی باشد مرد می تواند در مدت زمان عده به همسر خود رجوع کند.

بررسی حق طلاق و امکان پس گرفتن آن توسط مرد

بر اساس ماده 1133 قانون مدنی، مرد حق دارد هر زمان که بخواهد همسر خود را طلاق دهد. این حق به عنوان یک اصل حقوقی در نظام خانواده ایران شناخته می شود، اما به معنای آن نیست که مرد پس از ثبت دادخواست در دادگاه نمی تواند از تصمیم خود منصرف شود. قانون گذار برای جلوگیری از اطاله دادرسی و حفظ کیان خانواده، این امکان را برای خواهان یعنی مرد فراهم کرده است که در صورت پشیمانی یا سازش، پیش از نهایی شدن حکم، از ادامه روند پرونده انصراف دهد.

بسیاری از افراد تصور می کنند که به محض ثبت دادخواست طلاق در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، روند طلاق غیرقابل بازگشت است. این تصور کاملاً اشتباه است. تا زمانی که قاضی پرونده رای قطعی را صادر نکرده و این رای در سامانه ثبت نشده باشد، مرد می تواند با طی کردن مراحل قانونی مشخص، پرونده را مختومه کند.

شرایط قانونی انصراف از دادخواست طلاق

انصراف از دعوا یکی از نهادهای مهم در قانون آیین دادرسی مدنی است. طبق این قانون، خواهان می تواند تا پیش از صدور حکم قطعی، از دعوای خود منصرف شود. در پرونده های طلاق که خواهان آن مرد است، این قاعده به طور کامل اجرا می شود. برای انصراف از دادخواست طلاق، چند شرط اساسی باید رعایت شود:

زمان انصراف پیش از صدور حکم قطعی

مهم ترین شرط برای پس گرفتن درخواست طلاق، زمان اقدام است. مرد تنها تا پیش از صدور حکم قطعی از سوی دادگاه خانواده حق انصراف دارد. اگر دادگاه حکم به طلاق داده باشد و این حکم قطعی شده باشد، دیگر نمی توان دادخواست را پس گرفت. در این شرایط پرونده بسته شده و مرد باید به دنبال راهکارهای دیگری مانند رجوع در عده باشد.

عدم نیاز به رضایت زوجه در طلاق یک طرفه

در طلاق های یک طرفه که صرفاً بر اساس حق طلاق مرد و ماده 1133 قانون مدنی ثبت شده است، برای انصراف از دادخواست نیازی به رضایت یا امضای زن نیست. مرد به عنوان خواهان پرونده می تواند به تنهایی لایحه انصراف را ثبت کند و دادگاه موظف به صدور قرار سقوط دعوا است.

شرط توافق در طلاق توافقی

اگر دادخواست طلاق از نوع توافقی باشد و هر دو طرف یعنی زن و مرد با هم به دادگاه مراجعه کرده و توافق نامه را ثبت کرده باشند، شرایط کمی متفاوت است. در طلاق توافقی، هر دو طرف خواهان محسوب می شوند یا رضایت آن ها شرط اصلی است. بنابراین برای پس گرفتن درخواست طلاق توافقی، معمولاً نیاز است که هر دو طرف انصراف خود را اعلام کنند. اگر مرد منصرف شود اما زن همچنان بر اجرای طلاق توافقی اصرار داشته باشد، دادگاه موضوع را بررسی کرده و ممکن است با توجه به شرایط و توافق اولیه، تصمیم مقتضی را اتخاذ کند.

تفاوت انصراف از دادخواست با رجوع در طلاق

یکی از بزرگ ترین اشتباهات رایج در میان مردم، یکی دانستن انصراف از دادخواست با رجوع در طلاق است. این دو مفهوم کاملاً از نظر حقوقی متفاوت هستند و در زمان های مختلفی کاربرد دارند.

انصراف از دادخواست زمانی رخ می دهد که پرونده هنوز در دادگاه باز است و حکمی صادر نشده است. در این حالت انگار اصلاً دادخواستی ثبت نشده و زندگی مشترک بدون هیچ تغییر حقوقی ادامه می یابد.

اما رجوع در طلاق زمانی اتفاق می افتد که دادگاه حکم طلاق را صادر کرده و صیغه طلاق جاری شده است. در این حالت زن و مرد از هم جدا شده اند، اما اگر طلاق از نوع رجعی باشد، مرد می تواند در مدت زمان عده (معمولاً سه ماه و سه روز) بدون نیاز به ثبت دادخواست جدید و بدون نیاز به جاری شدن صیغه عقد مجدد، به زندگی زناشویی بازگردد. اگر طلاق از نوع بائن باشد، مانند طلاق خلع یا مبارات، یا طلاق هایی که برای بار سوم واقع شده باشند، دیگر امکان رجوع وجود ندارد و برای بازگشت حتماً باید عقد جدیدی جاری شود.

آثار حقوقی و مالی پس گرفتن درخواست طلاق

پس گرفتن درخواست طلاق توسط مرد، آثار حقوقی و مالی مختلفی را به همراه دارد که زوجین باید از آن آگاه باشند.

وضعیت مهریه و نفقه

اگر مرد در دادخواست طلاق خود، مطالبه مهریه یا نفقه را نیز از زن خواسته باشد یا زن در مقابل دادخواست طلاق، دادخواست متقابل برای مطالبه مهریه ثبت کرده باشد، با انصراف مرد از دادخواست طلاق، تکلیف این دعاوی مشخص می شود. اگر انصراف از کل دعوا باشد، دادگاه قرار سقوط دعوا صادر می کند و زن می تواند در آینده مجدداً برای مطالبه حقوق مالی خود اقدام کند. اما اگر در طول رسیدگی، زن مهریه خود را از طریق اداره ثبت یا دادگاه مطالبه کرده باشد، انصراف مرد از طلاق تاثیری در روند توقیف اموال یا مطالبه مهریه توسط زن ندارد.

حضانت و نفقه فرزندان

در صورتی که در طول مدت رسیدگی به پرونده طلاق، دادگاه دستور موقت برای حضانت فرزندان یا پرداخت نفقه صادر کرده باشد، با انصراف مرد از دادخواست طلاق و مختومه شدن پرونده، این دستورات موقت نیز از بین می روند. حضانت فرزندان به حالت طبیعی و قانونی خود برمی گردد و نفقه ایام رسیدگی نیز دیگر موضوعیت پیدا نمی کند، مگر اینکه زن برای دوره گذشته مطالبه آن را داشته باشد.

مراحل گام به گام پس گرفتن دادخواست در سامانه ثنا

برای پس گرفتن درخواست طلاق، مرد نیازی به حضور فیزیکی در دادگاه ندارد و می تواند از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام کند. مراحل کار به شرح زیر است:

• مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به همراه کارت ملی و شناسنامه.
• درخواست ثبت لایحه انصراف از دادخواست طلاق.
• تعیین شعبه رسیدگی کننده و شماره پرونده.
• انتخاب گزینه انصراف از کل دعوا یا انصراف از بخشی از دعوا.
• پرداخت هزینه دادرسی مربوط به ثبت لایحه.
• انتظار برای صدور قرار سقوط دعوا از سوی قاضی شعبه.

پس از ثبت لایحه، قاضی پرونده آن را بررسی کرده و در صورتی که حکم قطعی قبلاً صادر نشده باشد، قرار سقوط دعوا را صادر می کند. این قرار به طرفین ابلاغ شده و پرونده در سامانه مدیریت پرونده ها مختومه می شود.

جدول مقایسه انصراف از دادخواست و رجوع در عده

نکات مهم و کاربردی برای زوجین

استفاده از حق طلاق و سپس انصراف از آن، می تواند تبعات روانی و حقوقی زیادی برای خانواده داشته باشد. مردان باید پیش از ثبت دادخواست طلاق، تمام جوانب امر را بسنجند. ثبت دادخواست طلاق می تواند به عنوان یک اهرم فشار در روابط زناشویی عمل کند و اعتماد بین زوجین را از بین ببرد. بنابراین توصیه می شود پیش از هرگونه اقدام قانونی، از مشاوره های تخصصی خانواده و روانشناسی استفاده شود.

همچنین اگر مردی قصد دارد از دادخواست خود منصرف شود، بهتر است این کار را در اسرع وقت و پیش از برگزاری جلسات متعدد دادگاه انجام دهد. هرچه زمان بیشتری از ثبت دادخواست بگذرد، هزینه های دادرسی، حق الوکاله و فشارهای روانی بر زن و فرزندان بیشتر خواهد شد.

سوالات متداول

آیا پس از انصراف مرد از دادخواست طلاق، زن می تواند مجدداً درخواست طلاق دهد؟

بله. انصراف مرد از دادخواست طلاق به معنای سلب حق طلاق از او در آینده نیست. مرد همچنان بر اساس ماده 1133 قانون مدنی حق درخواست طلاق را دارد. همچنین زن نیز می تواند در صورت وجود شرایط قانونی مانند عسر و حرج یا عدم پرداخت نفقه، خود مستقلاً برای طلاق اقدام کند.

هزینه دادرسی در صورت انصراف از دادخواست طلاق چه می شود؟

هزینه دادرسی که در زمان ثبت دادخواست پرداخت شده است، در صورت انصراف از دعوا و صدور قرار سقوط دعوا، قابل برگشت نیست. این هزینه بابت رسیدگی اولیه و اقدامات انجام شده در دادگاه دریافت شده و با مختومه شدن پرونده به خواهان مسترد نمی شود.

اگر مرد در جلسه دادگاه حاضر نشود چه اتفاقی می افتد؟

اگر مرد به عنوان خواهان در جلسات رسیدگی حاضر نشود و لایحه ای نیز ارسال نکند، دادگاه ممکن است قرار ابطال دادخواست را صادر کند. تفاوت قرار ابطال دادخواست با قرار سقوط دعوا در این است که در قرار ابطال، مرد می تواند مجدداً همان دادخواست را ثبت کند، اما در قرار سقوط دعوا ناشی از انصراف، ثبت مجدد همان دعوا با همان خواسته ممکن است با موانع قانونی روبرو شود.

آیا انصراف از طلاق توافقی نیاز به حضور زن دارد؟

در طلاق توافقی، چون توافق طرفین مبنای کار است، انصراف یکی از طرفین می تواند کل فرآیند را متوقف کند. با این حال، رویه دادگاه ها متفاوت است. در برخی موارد اگر مرد منصرف شود و زن همچنان بر طلاق توافقی اصرار داشته باشد، دادگاه ممکن است به زن پیشنهاد دهد که طلاق را به صورت یک طرفه و با اثبات عسر و حرج پیگیری کند یا اینکه پرونده را مختومه اعلام نماید.